Bốn người và bốn đốm sáng
Tàu Hồng Hạc rời quỹ đạo Trái Đất được 112 ngày. Còn 68 ngày nữa mới tới Sao Hỏa.
Trên tàu có bốn người: Minh, chỉ huy; Linh, nhà thực vật học; Ana, kỹ sư hệ thống sống; Kenji, bác sĩ kiêm phi công. Mỗi người có một Sky đi theo.
Sky không có cánh. Mỗi Sky là một đốm sáng xanh nhạt trên màn hình cổ tay và trên bảng điều khiển của khoang ngủ. Từ ngày đầu, Sky của mỗi người học cách cơ thể người đó vận hành bình thường: nhịp tim lúc nghỉ, giấc ngủ, nhiệt độ da, số bước tập trên máy chạy. Sky không so ai với ai. Sky chỉ so mỗi người với chính họ của những tuần trước.
Trái Đất ở xa. Mỗi tin nhắn đi mất 20 phút, trả lời mất thêm 20 phút. Có những đêm bão Mặt Trời làm đứt liên lạc hoàn toàn. Những lúc đó, chỉ còn bốn người và bốn Sky.
Khu vườn
Khu vườn là nơi cả đoàn thích nhất. Linh trồng cải xanh, xà lách đỏ và mấy chậu cà chua lùn dưới đèn LED tím hồng. Rau tươi giúp mọi người ăn ngon hơn, và nhìn màu xanh giúp đầu óc dịu lại sau nhiều tháng chỉ thấy kim loại.
Ngày 114, Linh thấy vài đốm trắng như bông trên mặt dưới lá cải ở khay số 3. Cô cũng thấy mấy con ruồi nhỏ xíu bay quanh giá thể rễ. Chúng nhỏ đến mức cô tưởng là bụi.
"Chắc do độ ẩm," cô nghĩ, rồi lau lá và ghi vào nhật ký vườn.
Không ai biết trứng của những con ruồi ấy đã nằm sẵn trong giá thể từ trước khi phóng. Cũng không ai biết bào tử nấm trên lá đã theo lũ ruồi bay qua khe thông gió sang các khoang khác.
Tín hiệu đầu tiên
Ngày 117, Sky của Minh đổi từ xanh sang vàng.
Nhiệt độ da của Minh cao hơn mức thường của anh một chút. Nhịp tim lúc nghỉ tăng 9 nhịp so với trung vị hai tuần trước. Anh ngủ chập chờn ba đêm liền.
Sky không nói "anh bị bệnh". Sky không được phép kết luận điều đó. Trên màn hình chỉ hiện:
Minh gõ: "Hơi ngứa họng. Chắc do không khí khô."
Sky ghi lại câu trả lời và tiếp tục theo dõi.
Lan ra
Ngày 119, Ana bắt đầu ho khan. Ngày 120, Kenji thấy những vết đỏ ngứa trên cẳng tay. Đó là cánh tay anh hay tựa lên giá vườn khi giúp Linh tưới cây.
Từng Sky riêng lẻ chỉ thấy một người. Nhưng các Sky được nối với nhau qua máy chủ trên tàu, và khi ba trong bốn người cùng chuyển vàng trong bốn ngày, bức tranh đổi khác.
Các Sky đặt dữ liệu của cả đoàn lên cùng một dòng thời gian:
- Ai bắt đầu có triệu chứng trước, ai sau.
- Mỗi người đã ở khoang nào, bao lâu, theo cảm biến cửa.
- Độ ẩm và nhiệt độ của từng khoang theo giờ.
- Nhật ký vườn của Linh.
Một mẫu hình hiện ra. Cả ba người có triệu chứng đều đã ở khu vườn hơn một giờ trong 48 giờ trước khi phát bệnh. Độ ẩm khu vườn đã cao bất thường suốt 10 ngày, từ sau khi bộ tách ẩm báo lỗi nhẹ mà không ai để ý. Linh, người ở vườn nhiều nhất, lại chưa có triệu chứng. Sky của cô ghi chú rằng cô luôn đeo găng và khẩu trang khi làm việc với giá thể.
Ngày 121, các Sky cùng chuyển sang đỏ cho khu vườn. Không phải cho người, mà cho một nơi chốn.
Truy tìm
Trên màn hình chung của tàu, các Sky đưa ra điều chúng thấy, kèm mức độ chắc chắn:
Kenji lấy mẫu theo hướng dẫn trong bộ y tế trên tàu. Dưới kính hiển vi, anh thấy sợi nấm trên lá và trứng côn trùng trong giá thể. Màng lọc của ống thông gió giữa khu vườn và khoang ngủ phủ một lớp bụi mịn.
Sky không đọc được kính hiển vi. Kenji đọc. Sky chỉ giúp anh biết phải nhìn vào đâu trước.
Một hành động
Các Sky có thể đề xuất mười việc. Nhưng một phi hành đoàn mệt mỏi, giữa không gian, không cần mười việc. Họ cần một việc đúng nhất lúc này.
Minh đọc hai lần. Anh nhìn Linh. Đóng khu vườn nghĩa là mất phần lớn rau tươi cho chặng còn lại. Linh im lặng một lúc, rồi gật đầu.
Minh bấm Confirm.
Ana đóng van. Linh bọc khay số 3 bằng túi kín và tự tay dán nhãn. Kenji kê thuốc bôi da cho chính mình và thuốc giảm ho cho Ana, theo phác đồ trong bộ y tế.
Thư gửi Trái Đất
Ngay sau khi Minh xác nhận, các Sky soạn báo cáo cho trung tâm điều khiển mặt đất: ngày thứ 121 của chuyến bay, các chỉ số lệch của từng người, giả thuyết về nguồn lây, mẫu đã lấy, và hành động đã làm.
Báo cáo vào hàng đợi. Hai mươi phút sau nó tới Trái Đất. Bốn mươi phút sau, trả lời quay về:
Ana tìm ra lỗi bộ tách ẩm trong vòng một giờ. Một cảm biến bị bám bụi nên báo độ ẩm thấp hơn thực tế.
Hồi phục
Những ngày sau, các Sky tiếp tục theo dõi. Nhịp tim nghỉ của Minh trở về mức thường vào ngày 126. Ana hết ho vào ngày 128. Vết đỏ trên tay Kenji nhạt dần.
Không có ca mới. Sau mười ngày, các Sky đổi khu vườn từ đỏ sang vàng, rồi sang xanh khi mẫu mới từ không khí và màng lọc sạch.
Linh gieo lại hạt từ túi hạt dự phòng, lần này vào giá thể đã được xử lý nhiệt. Cô đặt một dòng mới vào nhật ký vườn: Kiểm tra mặt dưới lá mỗi sáng. Báo Sky khi thấy đốm lạ.
Điều Sky không làm
Đêm ngày 130, Minh không ngủ được. Anh hỏi Sky của mình:
"Nếu tôi không bấm xác nhận thì sao?"
Đốm sáng xanh nhấp nháy chậm.
Minh tắt màn hình. Ngoài cửa sổ, Sao Hỏa đã lớn hơn một chút so với tuần trước.
Gắn với sản phẩm
Truyện minh họa cách hệ thống hoạt động; chi tiết kỹ thuật ở README.md (mục HKT) và trong code.
| Trong truyện | Trong sản phẩm |
|---|---|
| Sky học mức thường của từng người | Baseline cá nhân, phát hiện lệch deterministic (backend/src/nsac/modules/, domain/health) |
| Các Sky nối dữ liệu cả đoàn, tìm nguồn lây | Domain outbreak và module epidemic (backend/src/nsac/domain/outbreak, modules/epidemic) |
| Xanh / vàng / đỏ | Triage trong harness/triage, mỗi ngưỡng có source_url |
| Một hành động, có trích checklist | Agent LangGraph + RAG, chỉ đề xuất hành động có trong checklist |
| Bấm Confirm mới thực hiện | requires_confirmation: true, interrupt() chặn tới khi xác nhận |
| Báo cáo trễ 20 phút | Ground report PDF + outbox SQLite có delay |
| Đứt liên lạc khi bão Mặt Trời | Chạy hoàn toàn offline; tín hiệu thời tiết không gian từ DONKI |